Bedreiging, afpersing of simpelweg oplichting. Steeds vaker worden jongeren slachtoffer van criminelen die via deze methodes dure smartphones in handen proberen te krijgen.
Onder dwang sluiten de slachtoffers meerdere abonnementen af om de felbegeerde iPhones, Blackberries e.a. toestellen vervolgens in te leveren bij de afpersers. Hierdoor lopen de jongeren al vroeg in hun leven tegen enorme schulden aan. Alleen al in de regio Utrecht zijn het afgelopen jaar al meer dan dertig zaken in behandeling genomen en volgens de advocaat die deze jongeren bijstaat is dit ‘slechts het topje van de ijsberg’.
Slachtoffers doen namelijk pas laat of zelfs helemaal geen aangifte van de afpersing, vaak uit schaamte of uit angst voor repercussies. Hierdoor loopt de schade hard op, geeft advocaat Menachem de Jonge aan tijdens de uitzending van Opgelicht?!. Volgens de Jonge doen providers weinig om te toetsen of jongeren de dure abonnementen wel kunnen betalen. Hierdoor kunnen de gedupeerden met zo’n 4 tot 5 toestellen de winkel uitlopen, rechtstreeks in de armen van de afpersers.
Ook rechtsbijstandverzekeraars zoals DAS signaleren de trend. Afgelopen zomer trok het bedrijf al aan de bel. Volgens jurist Emiel Bogardijn loopt het aantal meldingen hard op. Zowel Bogardijn als de Jonge pleiten voor een systeem dat het voor verkopers makkelijker moet maken om te zien of jongeren al telefoonabonnementen op hun naam hebben staan. De Jonge: ‘Als ik naar een bank gaan om een lening af te sluiten, wordt mijn financiële situatie ook tegen het licht gehouden’. Nu moeten klanten die een abonnement afsluiten in de meeste gevallen een klein bedrag pinnen als bewijs dat er voldoende geld op hun bankrekening staat.
De telefoonmaatschappijen geven aan meldingen van telefoonafpersing zeer serieus te nemen. Slachtoffers klagen op hun beurt echter over de starre houding van de klachtenafdelingen. Pas na tussenkomst van een jurist is men bereid tot een schikking te komen. Volgens advocaat de Jonge is dit inderdaad tekenend voor de houding van de providers: ‘Klachten worden in eerste instantie standaard afgewezen. Pas na tussenkomst van een advocaat kan er worden gepraat’.
Van de telefoonproviders signaleert alleen Vodafone een toename van het aantal meldingen. Het bedrijf geeft aan intern bezig te zijn een team op te richten dat zich met gedupeerde klanten bezig zal houden.
UPDATE 15-11-2011
Wekelijks bereiken de redactie van Opgelicht?! dermate veel berichten van verontruste ouders van jonge slachtoffers, dat we wederom aandacht besteden aan het onderwerp telefoonafpersing.
Sinds een jaar traint Vodafone winkelmedewerkers standaard op het herkennen van Contracten Onder Dwang. Sindsdien is het aantal slachtoffers dat zich meldt bij Vodafone al met 70 procent afgenomen. Om dit aantal nog verder terug te dringen, heeft Vodafone andere telefoonaanbieders in de uitzending van Opgelicht?! voorgesteld om via de Stichting Preventel informatie uit te wisselen waarmee ze klanten nog beter kunnen beschermen tegen deze vorm van afpersing. Via Preventel moet duidelijk worden of een klant op dezelfde dag meerdere telefoonabonnementen bij verschillende providers heeft afgesloten.
Volgens de telecom aanbieders moet er onderscheid worden gemaakt tussen contracten onder dwang en contracten afsluiten om ‘snel geld te verdienen’.
Advies van de telefonie aanbieders: begin niet aan iets wat op het eerste gezicht een goede deal lijkt. Daarvoor betaal jij uiteindelijk de rekening. Letterlijk en figuurlijk. De telecomaanbieders willen dat slachtoffers altijd aangifte doen als er sprake is van afpersing pas dan kunnen zij kijken naar een oplossing voor de slachtoffers.
KPN laat desgevraagd schriftelijk weten: “KPN juicht toe dat politie en justitie overgaan tot opsporing en vervolging bij het afsluiten van contracten onder dwang, zoals het geval is in de casus in de uitzending van Opgelicht?!.
Het betreft een weerbarstige problematiek. In veruit de meeste gevallen waarbij jongeren zeggen dat zij gedwongen zijn om een contract af te sluiten, blijkt uiteindelijk dat er geen sprake is van dwang, maar van een welbewuste poging om ‘snel geld te verdienen’.
Het is voor een telecomaanbieder moeilijk om daar maatregelen tegen te nemen. Wij roepen jongeren daarom op om zich verre te houden van dit soort praktijken, zodat zij niet de rekening gepresenteerd krijgen.”
Ook T-Mobile prefereert een schriftelijke reactie:
“T-Mobile is bekend met deze problematiek. Soms is er daadwerkelijk sprake van dat een klant wordt gedwongen een abonnement af te sluiten, maar soms wordt ook door het ‘slachtoffer’ heel bewust meegewerkt aan deze criminele activiteit om zelf snel geld te kunnen verdienen.
Wij stellen voorop dat het in beide gevallen gaat om criminele activiteiten. In de eerstbedoelde gevallen zijn zowel onze klant als T-Mobile daar slachtoffer van, in de overige alleen T-Mobile zelf.
Bij verdachte transacties maken onze winkelmedewerkers daarvan direct melding bij onze beveiligingsafdeling. Deze afdeling werkt nauw samen met politie en justitie om dit soort zaken op te lossen. Onder andere door het verschaffen van beelden van onze beveiligingcamera’s. Dit heeft er in het verleden al toe bijgedragen dat zaken succesvol zijn opgelost.
Komt T-Mobile tot de conclusie dat het inderdaad gaat om een abonnement dat afgesloten is onder dwang, dan gaan wij coulant met de situatie om en komen het slachtoffer tegemoet. Wanneer blijkt dat onterecht melding is gemaakt, dan passen wij deze coulance uiteraard niet toe.”
